Cassatie FAQ voor niet-juristen
Cassatie is een procedure die je kan gebruiken tegen de beslissing van de rechter (meestal in hoger beroep) die de wet schendt.
Die schending kan er bijvoorbeeld in bestaan dat de rechter een rechtsregel verkeerd toepaste, een essentiële procedureregel heeft geschonden of zijn beslissing niet goed motiveerde.
In principe niet. In bijna alle materies kan enkel een advocaat dit voor u doen.
In strafzaken zal dat een advocaat moeten zijn die houder is van een specifiek attest.
In burgerlijke zaken (waaronder ook sociale zaken, ondernemingszaken en tuchtzaken) moet je noodzakelijk een beroep doen op een advocaat bij het Hof van Cassatie.
Advocaten bij het Hof van Cassatie kunnen trouwens in alle cassatiedossiers optreden.
Er zijn 20 advocaten bij het Hof van Cassatie. Je kan hieruit kiezen. De advocaat die je bijstond kan je hierbij adviseren.
Bruno Maes en Fabrice Mourlon Beernaert, advocaten bij het Hof van Cassatie behandelen samen met hun ploeg medewerkers (advocaten) enkele honderden zaken per jaar. Zij bogen op een jarenlange ervaring.
Als je cassatieberoep wil instellen kan je via jouw advocaat (of kan je zelf) jouw dossier voorleggen aan een advocaat bij Het Hof van Cassatie.
Deze advocaat bij het Hof van Cassatie zal een advies verstrekken over de vraag of het mogelijk is een cassatieberoep in te stellen dat niet bij voorbaat kansloos is.
Het is belangrijk hierbij niet te lang te dralen, want er kan een termijn lopen binnen dewelke een eventueel cassatieberoep moet worden ingesteld (zie verder).
Een ‘negatief advies’ wil zeggen dat het volgens de advocaat bij het Hof van Cassatie niet mogelijk is om met reële kans op slagen cassatieberoep in te stellen.
Een ‘positief’ advies wil integendeel zeggen dat een cassatieberoep, op grond van een voorgestelde kritiek, niet kansloos lijkt.
Zo’n gemotiveerd advies komt er pas na grondig onderzoek van het dossier en rekening houdend met de wet en de juridische beginselen zoals die onder meer vertolkt worden in de rechtspraak van het Hof van Cassatie.
Er gelden verschillende termijnen, naargelang de aard van de zaak. Een algemeen antwoord is dus niet mogelijk.
De twee meest voorkomende zaken zijn ‘burgerlijke zaken’ (termijn: in principe drie maanden) en strafzaken (in principe 15 dagen na de uitspraak, voor wat betreft het ‘afleggen van een verklaring van cassatieberoep’).
De verschillende hypothesen en regels worden beoordeeld door uw advocaat of de advocaat bij het Hof van Cassatie.
Een gouden raad: wacht niet te lang na het ontvangen van de ongunstige beslissing die je door een cassatieberoep wil aanvechten om concreet advies in te winnen.
De kritiek die je in cassatie aanvoert wordt opgenomen in een ‘verzoekschrift tot cassatie’, opgesteld door de advocaat bij het Hof van Cassatie.
Het verzoekschrift wordt aan de tegenpartij(en) betekend door een gerechtsdeurwaarder en vervolgens ingediend op de griffie van het Hof van Cassatie.
Er bestaat (voorlopig) geen elektronische procedure voor het Hof van Cassatie. De procedure is grotendeels schriftelijk.
Een magistraat van het Hof van Cassatie onderzoekt de processtukken die de partijen indienden. Ook het openbaar ministerie onderzoekt de zaak met het oog op advies.
Daarna volgen de terechtzitting (waarop in principe niet wordt gepleit) en snel daarna het arrest.
Strafzaken worden snel afgehandeld, voor burgerlijke zaken moet je rekenen op ongeveer een jaar na het inleiden van de procedure.
Je moet rekening houden met volgende uitgaven:
- de honoraria en kosten van de advocaat bij het Hof van Cassatie
- de gerechtskosten
De honoraria en kosten van de advocaat bij het Hof van Cassatie worden meestal vooraf bepaald (forfait), zodat je weet waaraan je je moet verwachten. Deze kost zal deels in functie zijn van de aard van de zaak en de verwachte omvang van het werk.
De gerechtskosten kunnen bestaan uit de kosten voor betekeningen door een gerechtsdeurwaarder, eventueel portkosten (aangetekend zendingen in strafzaken), een bijdrage in de rechtsbijstand (thans 26 euro), en het rolrecht (thans 650 euro).
De cassatieprocedure kent geen ‘rechtsplegingsvergoeding’.
Ben je onvermogend, dan kan je een beroep doen op rechtsbijstand voor het Hof van Cassatie.
Wordt het cassatieberoep verworpen, dan blijft de bestreden beslissing overeind. De verliezende eiser tot cassatie wordt tot de kosten veroordeeld.
Wordt het cassatieberoep ingewilligd, dan wordt de bestreden beslissing vernietigd en wordt de zaak in principe overgemaakt aan een andere rechtbank / hof van hetzelfde niveau. Die rechter waarnaar de zaak wordt overgemaakt zal opnieuw oordelen, ook over de kosten.
Er kan afstand worden gedaan van het cassatieberoep. Je moet dan wel de gerechtskosten dragen.
Er kan een ‘memorie van antwoord’ worden ingediend, waarin wordt uiteengezet waarom het cassatieberoep van de tegenpartij moet worden verworpen.
Als je dat niet doet, betekent dat niet dat de beslissing van het Hof van Cassatie bij verstek wordt gewezen. Je kan trouwens geen ‘verzet’ aantekenen tegen een cassatiearrest.
Als de cassatietermijn voor jou nog niet is verstreken kan je inderdaad zelf ook nog cassatieberoep instellen, voor zover er een kritiek kan worden aangevoerd die kans op slagen heeft.
De advocaat bij het Hof van Cassatie geeft hierbij advies.
In principe, ja.
Wanneer een cassatieberoep echter volkomen (juridisch) doelloos zou zijn, kan hiervan worden afgezien.
Je bespreekt dit best vooraf met de advocaat bij het Hof van Cassatie.
De advocaat bij het Hof van Cassatie vervult een filterfunctie. Als hij in alle objectiviteit en na grondig onderzoek van de zaak, van oordeel is dat een cassatieberoep geen kans op slagen heeft, zal hij geen cassatieberoep inleiden.
Dat is niet alleen van belang om een overbelasting van het Hof van Cassatie te vermijden, maar ook in het belang van de rechtzoekende die zo geen nutteloze kosten maakt.
Trouwens, als het Hof van Cassatie van oordeel is dat het cassatieberoep ‘roekeloos’ of ‘tergend’ is, zal de eiser veroordeeld worden tot de gerechtskosten en kan hij ook veroordeeld worden tot het betalen van een schadevergoeding.